JAK DZIAŁA SPÓŁKA Z O.O. CZ. 3 – Podwyższenie i obniżenie kapitału zakładowego

20 listopada 2014

Aktualności

Kapitał zakładowy w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością powinien wynosić co najmniej 5.000 złotych i dzielić się na udziały o równej lub nierównej wartości nominalnej. Wysokość kapitału zakładowego spółki może być podwyższana lub obniżana (nie może wynosić mniej niż 5.000 zł).


Podwyższenie kapitału zakładowego


Podwyższenie kapitału zakładowego może się odbyć na 2 sposoby:

  • I sposób: na mocy dotychczasowych postanowień umowy spółki przewidujących maksymalną wysokość podwyższenia kapitału zakładowego i termin podwyższenia;

Jeżeli podwyższenie kapitału nie nastąpi według I sposobu, stosuje się II sposób:

  • II sposób: w trybie zmiany umowy spółki (art. 257 § 1 k.s.h.).

I sposób

Podwyższenie kapitału zakładowego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, na podstawie postanowień umowy spółki, możliwe jest tylko, kiedy określono w niej maksymalną wysokość podwyższenia oraz jego termin. Nie nakłada to na wspólników obowiązku uiszczania określonej w umowie kwoty we wskazanym terminie. Kwota oraz termin w umowie podawane są ze znacznym „zapasem”.

Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów w dniu 17 stycznia 2013 r. podjął następującą uchwałę dotyczącą podwyższenia kapitału zakładowego według I sposobu:

„Podwyższenie kapitału zakładowego na podstawie dotychczasowych postanowień umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może nastąpić przez podwyższenie wartości nominalnej udziałów istniejących lub ustanowienie nowych, z tym że nowe udziały w podwyższonym kapitale mogą być objęte jedynie przez wspólników w stosunku do ich dotychczasowych udziałów.”

II sposób

Podwyższenie kapitału zakładowego w spółce z o.o. w trybie zmiany umowy spółki wymaga (art. 255 § 1 k.s.h.):

– uchwały wspólników większością 2/3  głosów zaprotokołowanej przez notariusza
oraz
– wpisu do rejestru.

„Uchwałą wspólników o zmianie umowy spółki można podwyższyć kapitał zakładowy, przeznaczając na ten cel środki z kapitału zapasowego lub kapitałów (funduszy) rezerwowych utworzonych z zysku spółki (podwyższenie kapitału zakładowego ze środków spółki) (art. 260 § 1 k.s.h.).

Podwyższenie kapitału zakładowego spółki może nastąpić poprzez:

  • podwyższenie wartości nominalnej udziałów istniejących – przy podwyższaniu wartości nominalnej istniejących udziałów. Wspólnicy obejmują podwyższoną wartość dotychczasowego udziału,
  • ustanowienie nowych udziałów (art. 257 § 2 k.s.h.). Mogą pojawić się nowi wspólnicy,
  • zastosowanie obu w/w sposobów równocześnie.

Prawo pierwszeństwa do objęcia nowych udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym mają obecni wspólnicy w stosunku do swoich dotychczasowych udziałów, jeżeli umowa spółki lub uchwała o podwyższeniu kapitału zakładowego nie stanowi inaczej „Prawo pierwszeństwa należy wykonać w terminie miesiąca od dnia wezwania do jego wykonania. Wezwania te zarząd przesyła wspólnikom jednocześnie” (art. 258 § 1 k.s.h.).

Oświadczenie wspólnika

  • „Oświadczenie dotychczasowego wspólnika o objęciu nowego udziału bądź udziałów lub o objęciu podwyższenia wartości istniejącego udziału bądź udziałów wymaga formy aktu notarialnego” (art. 258 § 2 k.s.h.).
  • Oświadczenie nowego wspólnika powinno zawierać informacje (art. 259 k.s.h.):
    – o przystąpieniu do spółki
    oraz
    – o objęciu udziału lub udziałów o znacznej wartości nominalnej.
    Oświadczenie wymaga formy aktu notarialnego.

Zgłoszenie do KRS

Zarząd powinien poinformować Krajowy Rejestr Sądowy o podwyższeniu kapitału zakładowego spółki z o.o. poprzez złożenie zgłoszenia, do którego powinien dołączyć (art. 262 § 2 k.s.h.):

  • uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego,
  • oświadczenia o objęciu udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym,**
  • oświadczenie wszystkich członków zarządu, że wkłady na podwyższony kapitał zakładowy zostały w całości wniesione.**

** nie są wymagane przy podwyższaniu kapitału zakładowego ze środków kapitału zapasowego lub kapitałów rezerwowych utworzonych z zysku spółki


Obniżenie kapitału zakładowego


Obniżenie kapitału zakładowego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością ma zastosowanie:

  • przy umarzaniu udziałów, tj. definitywnego unicestwienia udziałów,
  • przy dostosowaniu wielkości liczbowych w spółce do wysokości umożliwiającej wypłatę dywidendy wspólnikom w późniejszym czasie,
  • przy uwzględnianiu przepisów regulujących zmianę umowy spółki.
UWAGA!

Kapitału zakładowego nie można obniżyć poniżej ustawowo określonej minimalnej wartości, tj. 5.000 złotych ani poniżej ustawowo określonej minimalnej wartości jednego udziału, tj. 50 zł (art. 154 § 1-2 k.s.h.).

Kapitał zakładowy obniżyć można poprzez:

  • umorzenie udziałów,
  • zmniejszenie wartości nominalnej udziałów,
  • zastosowanie obu w/w sposobów równocześnie.

Decydując się na obniżenie wysokości kapitału zakładowego spółki z o.o. wymagane jest dokonanie zmiany umowy spółki. Zmiana następuje w formie uchwały podjętej większością 2/3 głosów. Jednak umowa spółki może określać surowsze warunki powzięcia tej uchwały (art. 246 § 1 k.s.h.).

Umorzenie udziałów

Umorzenie udziałów może nastąpić tylko w dwóch sytuacjach:
1) po wpisaniu spółki do rejestru,
2) gdy umowa spółki tak stanowi.

Może się to odbyć na dwa sposoby:
I sposób: Umorzenie dobrowolne – następuje za zgodą wspólnika w drodze nabycia przez spółkę udziału,
II sposób: Umorzenie przymusowe – następuje bez zgody wspólnika. Umowa spółki określa przesłanki oraz tryb tego rodzaju umorzenia (art. 199 § 1 k.s.h.).

Umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników podjętej większością 2/3 głosów. Uchwała powinna określać przede wszystkim podstawę prawną umorzenia oraz wysokość wynagrodzenia, jaka przysługuje wspólnikowi za umorzony udział. W przypadku umorzenia przymusowego, wynagrodzenie to, nie może być niższe od wartości przypadających na udział aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między wspólników. Uchwała przy umorzeniu przymusowym powinna zawierać uzasadnienie. Umorzenie udziału może odbyć się bez wypłaty wynagrodzenia, jeżeli wspólnik się na to zgodzi (art. 199 § 2-3 k.s.h.).

„Umowa spółki może stanowić, że udział ulega umorzeniu w razie ziszczenia się określonego zdarzenia bez powzięcia uchwały zgromadzenia wspólników” (art. 199 § 4 k.s.h.). Wówczas „zarząd powinien powziąć niezwłocznie uchwałę o obniżeniu kapitału zakładowego, chyba, że umorzenie udziału następuje z czystego zysku. Umorzenie z czystego zysku nie wymaga obniżenia kapitału zakładowego” (art. 199 § 5-6 k.s.h.).
Po uchwaleniu obniżenia kapitału zakładowego w spółce z o.o., zarząd od razu ogłasza, iż to nastąpiło, wzywając wierzycieli spółki do wniesienia sprzeciwu w terminie 3 miesięcy, licząc od dnia ogłoszenia, jeżeli nie zgadzają się na obniżenie. Wierzyciele, którzy w tym terminie zgłosili sprzeciw, powinni zostać zaspokojeni lub zabezpieczeni przez spółkę. Uważa się, że wierzyciele, którzy w tym terminie nie zgłosili sprzeciwu, zgadzają się na obniżenie kapitału zakładowego (art. 264 § 1 k.s.h.)

Zgłoszenie do KRS

Zarząd powinien poinformować Krajowy Rejestr Sądowy o obniżeniu kapitału zakładowego w sp. z o.o. poprzez złożenie zgłoszenia, do którego powinien dołączyć:

  • uchwałę o obniżeniu kapitału zakładowego,
  • dowód należytego wezwania wierzycieli,
  • oświadczenie wszystkich członków zarządu stwierdzające, że wierzyciele, którzy zgłosili sprzeciw w terminie trzech miesięcy (licząc od dnia ogłoszenia o uchwalonym obniżeniu kapitału) zostali zaspokojeni lub zabezpieczeni (art. 265 1-2 k.s.h.).

Źródła:

1. Król-Gajewska M., Wykrzykowska A.: „Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Zagadnienia praktyczne.”, Difin, Warszawa 2010
2. Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2013 r. o sygn. akt III CZP 57/12
3. Ustawa z dnia 15.09.2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 z późn. zm.)

 
 
 
 
Live Chat Software