ODPOWIEDZIALNOŚĆ CZŁONKÓW ZARZĄDU CZ. 1 – Podstawy odpowiedzialności, Zobowiązania zewnętrzne spółki

2 grudnia 2014

Aktualności


 Podstawy odpowiedzialności


W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością członkowie zarządu ponoszą największą odpowiedzialność. Przyczyną tego jest fakt, że zarząd mając prawo do składania oświadczeń spółki, może zaciągać zobowiązania spółki.

Zarząd składa następujące oświadczenia:

  • „oświadczenie wszystkich członków zarządu, że wkłady na pokrycie kapitału zakładowego zostały przez wszystkich wspólników w całości wniesione” (art. 167 § 1 pkt 2 k.s.h.).
  • „oświadczenie wszystkich członków zarządu, że wkłady na podwyższony kapitał zakładowy zostały w całości wniesione” (art. 262 § 2 pkt 3 k.s.h.).

W przypadku, gdy po złożeniu do Krajowego Rejestru Sądowego powyższych oświadczeń, okazały się one niezgodne z prawdą, członkowie zarządu odpowiadają wobec wierzycieli spółki solidarnie ze spółką przez okres 3 lat od dnia zarejestrowania spółki lub zarejestrowania podwyższenia kapitału zakładowego (art. 291 k.s.h.).

Członkowie zarządu oraz wspólnicy biorą największy udział w czynnościach dokonywanych w fazie tworzenia spółki. Kodeks spółek handlowych określa odpowiedzialność za szkody wyrządzone na tym etapie:

Kto, biorąc udział w tworzeniu spółki, wbrew przepisom prawa z winy swojej wyrządził spółce szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia” (art. 292 k.s.h.).

Powyższy przepis dotyczy przede wszystkim członków zarządu spółki, którzy zgłaszają spółkę do rejestru oraz pełnomocników powołanych jednomyślną uchwałą wspólników, którzy w razie braku zarządu, reprezentują spółkę z o.o. w organizacji.

Poza tym członkowie zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz likwidator ponoszą odpowiedzialność wobec spółki za wyrządzenie szkody działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem bądź postanowieniami umowy spółki, chyba, że nie ponoszą winy. Oprócz tego, osoby te wykonując swoje obowiązki powinny dołożyć staranności wynikającej z zawodowego charakteru swojej działalności (art. 293 § 1-2 k.s.h.).

W przypadku, gdy szkodę w spółce wyrządziło wspólnie kilka osób, odpowiadają one solidarnie.

Za wyrządzone szkody, spółka może wytoczyć powództwo o ich naprawienie. Ograniczone jest to terminem 12 miesięcy od dnia ujawnienia czynu wyrządzającego szkodę, Po tym czasie każdy wspólnik może wnieść pozew o naprawienie szkody, jaka została wyrządzona spółce (art. 295 § 1k.s.h.).

W sytuacji, gdy wspólnik wytoczył powództwo lub nastąpi upadek spółki, osoby zobowiązane naprawić szkodę, nie mogą powoływać się na uchwałę wspólników udzielającą im absolutorium* ani na dokonane przez spółkę zrzeczenie się roszczeń o odszkodowanie (art. 296 k.s.h.).

absolutorium – zatwierdzenie działań dokonywanych przez osoby pełniące funkcje członków zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej spółki z o.o. w ostatnim roku obrotowym. Na mocy art. 231 przedmiotem obrad zwyczajnego zgromadzenia wspólników, które powinno odbyć się w terminie 6 miesięcy po upływie każdego roku obrotowego, powinno być: udzielenie członkom spółki absolutorium z wykonania przez nich obowiązków.

„Na żądanie pozwanego, zgłoszone przy pierwszej czynności procesowej, sąd może nakazać złożenie kaucji na zabezpieczenie pokrycia szkody grożącej pozwanemu. Wysokość i rodzaj kaucji sąd określa według swojego uznania. W przypadku niezłożenia kaucji w wyznaczonym przez sąd terminie pozew zostaje odrzucony. Na kaucji służy pozwanemu pierwszeństwo przed wszystkimi wierzycielami powoda. Jeżeli powództwo okaże się nieuzasadnione, a powód, wnosząc je, działał w złej wierze lub dopuścił się rażącego niedbalstwa, obowiązany jest naprawić szkodę wyrządzoną pozwanemu” (art. 295 § 2-4 k.s.h.). Roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu po 3 latach, licząc od dnia, w którym spółka dowiedziała się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia. W każdym przypadku roszczenie przedawnia się z upływem 10 lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę (art. 297 ks.h.).


Zobowiązania zewnętrzne spółki


Za zobowiązania „na zewnątrz” członek zarządu odpowiada, w przypadku, gdy w razie niewypłacalności spółki, wierzyciel domaga się zaspokojenia roszczeń z prywatnego majątku członka zarządu.

Członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za zobowiązania spółki w sytuacji, gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna (art. 299 § 1. ksh). Od tej odpowiedzialności członek zarządu może się uwolnić w przypadku, kiedy (art. 299 § 2. ksh):

– wykaże, iż we właściwym czasie został zgłoszony wniosek o upadłości**
albo
– zostało wszczęte postępowanie układowe
albo
– niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości i niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy
albo
– wierzyciel nie poniósł szkody, pomimo, że nie został zgłoszony wniosek i nie wszczęto postępowania układowego.

** we właściwym czasie został zgłoszony wniosek o upadłości, tzn., w terminie 2 tygodni od momentu powstania niewypłacalności spółki

Poza tym za zaległości podatkowe sp. z o.o. oraz sp. z o.o. w organizacji, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem, w przypadku, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się w całości lub części bezskuteczna, natomiast członek zarządu (art. 116. § 1 pkt 1 k.s.h.):

  • „nie wykazał, że:
    – we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe)
    albo
    – niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;
  • nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.”

Odpowiedzialność członka zarządu dotyczy zaległości podatkowych z tytułu zobowiązań, które powstały w trakcie pełnienia przez niego obowiązku członka zarządu (art. 116. § 2 k.s.h.).

Źródła:
1. Król-Gajewska M., Wykrzykowska A.: „Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Zagadnienia praktyczne.”, Difin, Warszawa 2010
2. Ustawa z dnia 15.09.2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 z późn. zm.)

 
 
 
 
Live Chat Software